De maand Elul is de maand van nabijheid — de Koning is in het veld. En parasha Netsavim/Wajelech valt altijd vlak vóór Rosj Hasjana: hét moment om terug te keren.

In dit Leerhuis nemen we Deuteronomium 30:1-10 vers voor vers door. Het werkwoord sjoev — terugkeren — klinkt er zeven keer in door. We ontdekken de structuur achter de tekst, de besnijdenis van het hart die liefde weer laat stromen, en de verrassende ontknoping: als de mens terugkeert, keert ook Gods blijdschap terug.

Nader tot God, en Hij zal tot u naderen.

Preek Katwijk

Wat heeft Ruth ons te zeggen op Shavuoth? 

En welke rol speelt de dorsvloer daarbij? In dit Leerhuis ontdekken we de diepe lijnen van het werk van verlossing op de enige plek waar dat mogelijk is: op de dorsvloer. 

De Wijsheid heeft haar huis gebouwd. En zeven pilaren uitgehouwen. Het woord voor "uithakken" duidt op het maken van onderscheid en het creëren van een veilige, omheinde plek waar men thuis kan zijn. In dit leerhuis onderzoeken we deze zeven pilaren in de zeventig pilaren van de Tabernakel. Want Mijn huis is een huis voor alle volken. 

Jethro, een directe afstammeling van Abraham, voegt zich bij Mozes in de woestijn nadat hij heeft gehoord over de wonderbaarlijke bevrijding uit de Egyptische slavernij. Hij ziet hoe Mozes van de morgen tot de avond alleen rechtspreekt over het volk, een taak waaronder zowel de leider als het volk dreigen te bezwijken.

In dit leerhuis ontdekken we dat Jethro’s advies om taken te delegeren verder gaat dan louter organisatieleer; het draait om het aanbrengen van structuur en 'maat' (midah) in de wereld. Deze ordening is essentieel voor het herstellen van de harmonie (shalom) en vertoont diepe parallellen met de scheppingsorde. We zien hoe rechtspraak helpt om tegenstellingen op te heffen, zodat het volk in vrede op de maqom - plaats kan zijn.

Jakob zegent zijn zonen. Wellicht is het beter om het beloften te noemen! Want neem bijvoorbeeld de woorden die Jakob heeft voor zijn eerstgeborene. Voor Ruben. Wat is dan de zegen? En wat is de belofte? In dit leerhuis sta ik stil bij de belofte van Ruben. Zie, een zoon. Wat de zoon laat zien. Negen uitspraken doet Jakob over zijn zoon Ruben. Zoals er ook negen keer eerder over Ruben wordt gesproken in het boek Genesis. Ruben: de man met een missie om op te komen voor de verdrukten.

Uw Naam worde geheiligd.

Elke nieuwe fase in de komst van het Messiaanse rijk - het Koninkrijk van God - roept ook een tegenactie van de vijand op. Uit Ezechiël lezen op de shabbath in het Loofhuttenfeest over de strijd van Gog uit het land van Magog. Gog en zijn menigte worden door de Eeuwige aan hun kaken getrokken naar Gods bergen. Daar vernietigen zij elkaar en treft hen Gods oordeel. 

Waarom? Ik zal Mijn heilige Naam te midden van Mijn volk Israël bekendmaken en Mijn heilige Naam niet langer laten ontheiligen. Dan zullen de heidenvolken weten dat Ik JHWH ben, de Heilige Israëls.

Leer mee uit Ezechiël 38 en 39

Israël, het volk van God, maakte deze reis letterlijk toen het van Egypte naar Kanaän reisde. Want de getalswaarden van Egypte – Mitsraïm (380) en van Kanaän (190) verhouden zich als 2:1. Mitsraïm betekent ook dubbele verdrukking. Daar zit de tweeheid in. Israël is de houder van het eerstgeboorterecht onder de volken, net als Adam. Tot haar zullen de volken komen.

Het land Kanaän is Vaders land en het is hen door de Eeuwige als een erfelijk bezit beloofd. Zij mogen dat in bezit nemen. Zij zullen dat ook in bezit nemen. 

Deze week beginnen we met het boek Numeri – Bamidbar. En zo heet ook de parasha van deze week: in de woestijn. De midbar is de woestijn. Dat komt van het woord dabar: spreken. Dat is de andere kant van doen. In de woestijn wordt er gesproken en gedaan. In dit Leerhuis luisteren naar de woorden van de Eeuwige in de profeet Hosea. Het getal van de kinderen van Israël zal zijn als het zand van de zee. Beeldend vertelt de Ene over Hosea en Gomer, over Jizereël, Lo-Ruchama en Lo-Ammi. Niet ontfermd en niet Mijn volk. En toch... God zaait

Uit Egypte

Door de Rietzee

In de Woestijn

Drie dagen later

Bitter water

Door Hout

Zoet gemaakt

Want Hij is uw Heelmeester

Geschreven in het boek van het leven.

‘Die schrijft, die blijft’ is een spreekwoord. Dat wil zeggen dat als je je zaken – je boekhouding - goed op orde hebt, dan loop je op termijn minder risico. Je zou ook kunnen zeggen dat wat je opschrijft blijvend is. De meeste boeken op de wereld zijn geschreven door een schrijver die niet meer leeft. En als laatste: iets opschrijven kan ook als een herinnering dienen. Uit je hoofd, op papier. In de parasha van deze week is er sprake van twee stenen tafelen waarop God Zelf schrijft. En we lezen over het boek des levens. In dit leerhuis bespreken we de twee gesprekken tussen God en Mozes in de wolk na de zonde van het volk met het gouden kalf.

In vijf delen brengt Exodus 14 ons bij het lied van Mozes en van Mirjam. De Ene is een man van de oorlog. Ene is zijn naam. Het lied van Mozes spiegelt steeds de grote hand van de Ene tegenover de angst, onmacht en ontzetting van de vijanden van Zijn volk. Niet alleen van de Egyptenaren, maar ook van de Filistijnen, van de vorsten van Edom, de goden van Moab en al de ingezetenen van Kanaän. Want deze doortocht is werkelijk ongehoord en bovennatuurlijk.

En hij naderde. Dit naderen is altijd in de vorm van een activiteit. Juda nadert als borg. De broers naderen Jozef als familie. In het naderen zit ook een element van heerschappij. De macht om iets te veranderen. Jakob en zijn familie mag gaan wonen in Goshen. Ook dat betekent naderbij komen. Wat gaat Israël in Egypte doen? Leer weer mee in het Leerhuis over de diepere betekenissen van dit naderen. We bespreken Gen. 47:1-27.

Deze week vraagt parasha Wajetse weer onze aandacht. Deze parasha omvat de uitlandigheid van Jakob als hij vlucht voor zijn broer Ezau. Op aangeven van zijn moeder trekt hij uit Kanaän naar zijn oom Laban in Charan. Aan het einde van de parasha keert hij terug en staat hij aan de grens van Kanaän. Zo is de ballingschap van Jakob.  

Jakob gaat van Bethel naar Pniël. Van het Godshuis naar het aangezicht van God. In Bethel gaat de zon onder en gaat hij het land uit. In Pniël komt de zon weer op en komt Jakob het land weer in. Hij gaat van Beër-sheva, de zeven bronnen, naar Charan, bergbeklimmer. Van de bronnen in de laagte naar de bergen in het veld van Aram. Paddan-Aram staat er, en een mogelijk vertaling daarvan is een verhoogde losprijs of een ultieme upgrade. Je zou kunnen zeggen dat Jakob in de ballingschap zowel een losprijs betaalde als ook met zijn komst zorgde voor een daadwerkelijke vervulling van de wereld. En waarvoor of voor wie betaalde Jakob een losprijs? Wel, dat waren zijn vrouwen en kinderen. En hoe droeg hij bij aan de daadwerkelijke ultieme vervulling van de wereld? Dat waren zijn kudden. 

Deze week is parasha Noach aan de beurt. Het Thorah-gedeelte loopt van Genesis 6:9 - 11:32. Het omvat zowel de zondvloed als de volkerentafel en de torenbouw van Babel. 

En het gebeurde, toen de mensen zich op de aardbodem begonnen te vermenigvuldigen en er dochters bij hen geboren werden, dat Gods zonen de dochters van de mensen zagen dat zij mooi waren, en zij namen zich vrouwen uit allen die zij uitgekozen hadden. Gen. 6

Zo lezen we aan het einde van de vorige parasha. Hoe loopt de lijn nu verder? De torenbouw van Babel is niet een op zichzelf staande geschiedenis, maar verdergaande openbaring van God. Voor de vloed daalden de Wachters neer op de aarde en maakten het menselijk geslacht corrupt. Maar ook na de Vloed wordt hun demonische invloed gezien. In dit leerhuis bespreek ik Gen. 11:1-9, de toren van Babel als het tegenovergestelde van wat God met Zijn Schepping bedoelde: opdat de hele aarde vol zou worden van de heerlijkheid van de Heer. 

En om bij elkaar te komen, moet je in beweging komen. Dat is wat Jakob doet. Hij ver-trekt. Hij gaat uit. Va’yetseh.

Het leven is de ballingschap. Als we geboren worden, dan komen we in die balling-schap. In de onrust, de dubbelheid. Dat leven is een balans tussen rechtvaardigheid en barmhartigheid, tussen striktheid en clementie. 

Bij de aartsvader Jakob komt de twee, de dubbelheid sterk naar voren. Hij is een van de tweeling. Hij is de man met de twee namen. Hij heeft twee keer twee vrouwen. Zijn zo-nen worden eeuwen later tot twee Huizen, twee koninkrijken. 

Hoe vervult Jakob in dat alles de zin van het leven om de twee tot eenheid te brengen? Daarover gaat dit Leerhuis. Als thema heb ik gekozen: vruchtbaar in de ballingschap.

We leren weer in drieën: 

1. De belofte in de ballingschap

2. De vrucht in de ballingschap

3. De bewaring in de ballingschap

In het land van Moab staat een nieuwe generatie opgesteld voor het aangezicht van de Aanwezig. Zo dadelijk gaan ze het verbond binnen, voordat ze het land binnengaan. Welk verbond is dit? Men spreekt van de vernieuwing van het verbond, maar is dit zo? En waarom worden al die verschillende groepen genoemd, tot de houthakkers en de waterdragers toe. We ontdekken het in het Leerhuis als we parasha Nitsavim aan de orde hebben.

Numeri 28:26-31 en Efeze 4 

De Eerstelingen 

Deze week staat er geen parasha bij naam genoemd, maar is het Erev Shavuoth. De vooravond van het Wekenfeest of het feest van de Eerstelingen. Een van drie grote feesten van 7 dagen, waarin de Israëliet op diende te gaan naar Jeruzalem om daar de eerste tarwebroden naar de Aanwezige op te heffen. Een feest van dankbaarheid en van de vreugde van de oogst. 

Na Pesach, de dag van de eersteling en het feest van de ongezuurde broden is dit het laatste voorjaarsfeest. Het begint op de vijftigste dag na feest van de ongezuurde broden. Dat was dus tellen geblazen. En als de zeven keer zeven vol is, dan is de maat vol en is het tijd voor een nieuw begin. Het is de tijd van de Openbaring. De vijftigste dag. De traditie zegt dat op deze dag het volk de Thorah kreeg. En wij – de mensen van de laatste dagen – dat het ook de dag is waarop de Geest op alle vlees is uitgestort. Zo zien we Woord en Geest tezamen. Dat is de echte openbaring. 

Het is de tijd van de tarweoogst. Dit keer worden niet de eerste schoven, maar de eerste broden gebracht. Jawel, het zuurdesem heeft nu wel zijn werk gedaan. Het heeft het deeg doortrokken en laten rijzen. En door de hitte van de oven is het gedood. Dat is alsof de apostel zegt: dood dan uw leden die op de aarde zijn. Want onze wandel is in de hemelen. Zo wordt het lichaam bij het Hoofd – Yeshua- gebracht. Het lichaam wordt omhoog geheven. 

In dit leerhuis denken we na over de offers op het Wekenfeest, zoals we die vinden Numeri 28. Want een offerdier vertegenwoordigt het lichaam van de mens. Daarna zien we de verbinding tussen het lichaam en het Hoofd, Yeshua. Door de Geest, de Ruach HaKodesh. Daarover lezen we in Efeze 4. 

24 april 2021 Succat Yeshua Katwijk

In dit leerhuis is het thema “Een nieuwe naam”. In de parasha die met zijn naam – Jitro – is getooid zien we Jethro, de schoonvader van Moshe, op drieërlei wijze. We zien:

1.        Zijn afkomst: de naam en titel: Jethro, de priester van Midian (vs. 1-4)

2.        Zijn persoon: Ík, Jethro (vs 5-8)

3.        Zijn positie: de schoonvader van Mozes (vs 9-12)

In elk verhaal in de Thorah zit een profetische en Messiaanse betekenis, zeggen Joodse bijbeluitleggers. Mozes is de verlosser van de gemeente, de zonen Israëls. Op het verhaal van de zending van Mozes volgt een paragraaf waarin Mozes daadwerkelijk op pad gaat, terug naar Egypte. Dat verhaal is het verhaal van de bloedbruidegom (Ex. 4:18-27). Een bijzondere geschiedenis! In dit leerhuis bestuderen we deze geschiedenis, die tegelijkertijd een profetisch getuigenis is van het lijdensevangelie van Yeshua de Messias. Het thema van het leerhuis is dan ook: Yeshua, onze Bloedbruidegom. Want zonder bloedstorting is er geen vergeving. Deze bijzondere geschiedenis voert ons langs drie punten: 

1. De gehoorzaamheid van Mozes (vs. 18-23) 

2. De gerechtigheid van God (vs. 24-25a) 

3. Het geloof van Zippora (vs. 25b-26)

Veilig in Kanaan. Jacob strijkt neer bij Sichem. Hij is daar veilig aangekomen en koopt het stuk land waar hij zijn tenten opslaat. Ook richt hij een altaar op dat hij 'De God van Israël is God' noemt. En met de bewoners van het land wil hij op goede voet staan. Totdat het onheil toeslaat en zijn dochter Dina door de landvorst wordt verkracht. We lezen deze geschiedenis in Gen. 34. Wat is de betekenis van dit verhaal?

Genesis 34 bestaat uit vier delen. Elk deel een chiasme, waarvan de kern aangeeft waar het om draait. 

1-9        Het eerste deel gaat over Dina en Sichem. Sichem verkracht Dina en wil haar vervolgens tot vrouw hebben. De kern Dina en Sichem van het chiasme is dat Jakob zwijgt tot dat de zonen thuiskomen.  

10-19    Dan volgt de onderhandeling tussen de Sichem en de zonen van Jakob, de broers van Dina. Deze stellen slechts één voorwaarde: besnijdenis: indien u wordt zoals wij 

20-24   Sichem en Chemer overtuigen hun stadsgenoten. Slechts een voorwaarde: besnijdenis: wij zullen tot één volk worden 

25-31    Simeon en Levi moorden Sichem uit, halen Dina uit het huis van Sichem, en nemen alles uit de stad en uit het veld mee. 

In dit leerhuis nemen we deze blokken door om te zien welk licht de Thorah ons geeft. Leer je weer mee?

Lech lecha is de oproep aan Abram om uit te gaan uit Ur der Chaldeeën. Dat is ook het Babylon van zijn dagen. De geschiedenis herhaalt zich. Dat wordt gezegd wanneer zich feiten voordoen met eenzelfde karakter als die eerder plaatshadden. Natuurlijk is het nooit letterlijk hetzelfde, maar het patroon is herkenbaar. Alsof je een déjà vu hebt. Iets wat je eerder hebt gezien. 

De Bijbel kent ook een patroon waarin een crisis leidt tot een nieuwe stap in de ontwikkeling van de wereld. Een nieuwe stap in het volwassen worden van de mensheid. Een stadium in de komst van het Koninkrijk van God in deze wereld. Ja, dat gaat via Israël, de eerstgeborene. Elke keer start dit patroon met de oproep om uit te gaan. Ga, gij! Lech lecha. En elke keer dat dit patroon zich in de Schrift ontvouwt, is er ook sprake van een aanval van Amalek. Ook in parasha Lech Lecha vinden we voor het eerst een verwijzing naar Amalek. 

De parasha Lech lecha omvat geheel, en voor de eerste keer een tijdpatroon dat in totaal zeven keer in de Schrift is te vinden. De Bijbel is de vertelling van de vestiging van het Koninkrijk van God in de tijd. De grote lijn van de wereldgeschiedenis is dat Amalek steeds een aanval doet op een onderdeel van Gods plan van de komst van het Koninkrijk. De geschiedenis herhaalt zich. In het eerste deel bespreek ik de zeven fasen van het zogenaamde Amalek-patroon. In het tweede deel bestuderen we het Amalek-patroon in onze parasha, in de dagen van Abram.

Heel opmerkelijk begint deze parasha midden in een hoofdstuk met het woordje Zie!

Wat moeten we dan gaan zien? In dit Leerhuis bespreken we Deuteronomium 11:26-31.

In het centrum daarvan staat vijf aanwijzingen over de locatie van de bergen Gerizim en Ebal. Alsof deze verstopt liggen...

Maar dat is helemaal niet het geval. Waarom dan toch zoveel extra aanwijzingen die onze aandacht vragen?

Slechts een paar verzen. Met een diepe profetische inhoud. In het eerste deel bestuderen we het woordje Zie! Re'eh!

Daarna staan we stil bij de twee bergen. De berg Gerizim waar de zegen wordt uitgesproken. En de berg Ebal, de berg van de vloek.

Tenslotte verwonderen we ons over het profetisch getuigenis in de vijf aanwijzingen van de locatie van de bergen.

De parasha die deze week op het rooster staat, is Parasha Pinchas. Dit gedeelte van de Thorah is genoemd naar de zoon van de priester Eleazar, Pinchas. Het volk Israël staat aan de grens van het beloofde land. Nog even en de woestijnreis is ten einde. De reis door de zevende dag eindigt en de achtste dag breekt aan.

Dat is een kanteling in de tijd. Een wisseling van tijdperk. Zoals ook wij in onze dagen een kanteling meemaken. We staan op de grens van de Messiaanse tijd. De voetstappen van de Messias worden gehoord en de barensweeën van de nieuwe tijd worden sterker en volgen elkaar steeds sneller op.

De Thorah is de blauwdruk van de wereld en de wereldgeschiedenis. Ook uit Parasha Pinchas komt dat onderwijs. Centraal staat de verdeling van het land naar de geslachten. Daarover wil ik in dit Leerhuis nadenken. De grens is bereikt. Eerst kijken we dan naar de telling van de strijdbare mannen, Num. 26. Vervolgens onderzoeken we de betekenis van de dochters van Tselophechad. Op de grens van het beloofde land gaat het dus over de telling van de strijdbare zonen en over het erfbezit van de dochters.

De vijf rechtvaardige dochters van Tselaphechad tonen ons de Rechtvaardige Messias. We vinden ze terug in de gelijkenis van de wijze en de dwaze meisjes. Wil je het verband weten? Leer dan weer mee in het Leerhuis.

Succat Yeshua - Katwijk.

9 juli 2022

Het licht is voor den rechtvaardige gezaaid, en vrolijkheid voor de oprechten van hart. (PSALM 97:11). Het eerste wat de Eeuwige deed, was het brengen van licht in de duisternis. Orde in de chaos. Licht is nodig om onze weg te gaan. Om te leven. Om onze plaats te bepalen. 

De parasha begint met het ontsteken van de lampen op de gouden kandelaar. Aaron, de Lichtbrenger, verheft de lampen. Het licht op de lampen komt van de overzijde en schijnt tot aan de andere kant. Het schijnt in ons gezicht en zet ons leven in het licht van God.

Aaron wordt zo een getuige van het licht. Dat is het thema van dit leerhuis: getuigen van het licht.

Eerst gaat het over het ontsteken van het licht. Dan bestuderen we Num. 8:1-4. We zullen zien hoe het ontsteken van het licht, maar ook het werk van de kandelaar ons een profetisch gezicht geeft op het getuigenis van het Licht in deze wereld.

Daarna gaan we naar de twee getuigen van het licht. Dat lezen we in de Haftara, Zacharia 4. Het beeld van de kandelaar wordt uitgebreid met een oliekom. Daarin stroomt de voorraad olie die geperst wordt uit de zonen van de olie.

Die getuigen komen we ook tegen in Openbaring 11. Dan gaat het over het volbrengen van het getuigenis. Dat bespreek ik in de preek in gemeente Shamar (18 juni 2022).

De Thorah ruimt een grote plaats in voor het onderwijs over melaatsheid. In de vorige parasha Tazria kwam al aan de orde wat er moest gebeuren in als iemand van de gemeenschap verdacht werd van melaatsheid. Uiteindelijk kon een melaatse geen deel meer uit maken van deze gemeenschap.

In de parasha Metsora – Melaatse - van deze week vinden we de keerzijde. Wat moet er gebeuren als iemand van de plaag van melaatsheid is genezen. Wat zijn dan de voorschriften voor de reiniging?

Nu roept dit onderwijs over melaatsheid veel vragen op en ik noem er een paar.

- Waarom is melaatsheid zo belangrijk? Er zijn toch nog heel veel meer ziekten en plagen en daarover lezen we niet of nauwelijks iets.

- Wat is de relatie tussen melaatsheid en leven in de gemeenschap?

- Waarom moest een melaatse roepen: onrein, onrein? 

- Waarom ligt de nadruk op onreinheid?

In dit leerhuis gaan we op zoek naar antwoorden de op deze vragen. En hét Antwoord op melaatsheid is de Melaatse Messias.

Beth HaTikva, Veenendaal

12 maart 2022

Eind goed, al goed.

Het einde van de Woorden. En tegelijk een nieuw begin. Het begin van de tocht door de woestijn in aanwezigheid van de Aanwezige. Bijna de helft van het boek Exodus gaat over de bouw van de tabernakel, de mishkan. Eerst geeft de Aanwezige aan Mozes instructies wat en hoe hij alles moet laten maken. Vervolgens – na de verbreking en de vernieuwing van het verbond – zegt Mozes aan het volk wat ze moeten maken. En tenslotte maken ze het en keurt Mozes of het goed is. Eind goed, al goed.

Parasha Pekoeda begint met een overzicht van de opbrengsten in goud, zilver en koper. En waar het voor zal worden gebruikt. En opnieuw worden Betsaleel en Aholiab genoemd. De kunstenaars die de tabernakel vormgeven. Waarom worden zij voor de derde keer genoemd? En waarom staat daar ook de naam van Ithamar, de priester? Wat is zijn rol in de bouw van de tent van ontmoeting en van getuigenis? Leer mee in dit leerhuis.

In deel 1 gaat het over Alles wat telt. (Exodus 38:21-23) en in het

tweede deel zien we wat het kost. Het mag wat kosten. Ik neem dan als uitgangspunt Exodus 38:24-31.

kunnen houden op onze levensreis. Daarvoor gaf Hij de Tien Woorden. Die Tien Woorden reguleren de verhouding tussen de Schepper en de mens. De onderlinge verhouding wordt gereguleerd door de Mishpatiem,

de Rechtsregels. Het thema van dit leerhuis is: Uit het slavenhuis geleid, rechtsregels voor onderweg. Achtereenvolgens zien we de Tien Woorden als leidraad en de Rechtsregels voor onderweg.

In het land van de dubbelheid. In de wereld van goed en van kwaad. Jeshua zegt: in de wereld zul je verdrukking hebben, maar hebt goede moed: Ik heb de wereld overwonnen.

Waar je woont, is waar je thuis bent. Het geeft ons een onveilig gevoel als iemand in ons huis inbreekt. “Ik weet waar je woont …” kan een bedreiging voor ons zijn. “Wat je ook doet, ik weet je te vinden. Ik weet waar je woont.” Dat is bedreigend. Want ons thuis, dat is waar het veilig hoort te zijn. De uitspraak “Ik weet waar je woont” heeft echter ook een bemoedigende kant! Stel, je hebt visite afgesproken en je wilt de weg naar je huis uitleggen. Maar de ander weet al waar het is, en zegt: “Laat maar, ik weet waar je woont”. Het is fijn dat iemand die jou goed kent, weet waar je woont.

In dit leerhuis verleg ik de blik naar de gemeente van Pergamus. Tegen deze gemeente wordt ook gezegd: Ik weet waar jullie wonen. Dat wordt gezegd door de Messias ben Jozef – Jeshua haMasshiach. Waar wonen ze dan? Daar waar de troon van satan staat. En wat heeft Jezus daarover tegen de gemeente te zeggen? Wat leren er eruit voor onze tijd?

Download chiastische structuren (pdf)

Met bijbehorende presentatie.(pdf).

Chol HaMoed. De gewone dagen van het feest. En toch is één van die gewone dagen een rustdag, een shabbath.

Wat is het gewone? Dat is door het hek gaan, onderweg gaan. Zoals wij allemaal onderweg zijn. Op weg. Onderweg worden we onderwezen. En op de shabbath rusten wij.

Op deze Shabbath Chol HaMoed lezen we Shmot, Exodus 33:12-34:26. En deze week is ook de parasha Wezot habracha aan de orde. En dit is de zegen. We beginnen dan te lezen in Deut. 33:1 tot aan het einde van het boek, hoofdstuk 34:12. Na de zegen over de stammen van Israël volgt de dood van Mozes op de berg Nebo.

In Ex. 33 stelt Mozes de bekende vraag: Toon mij Uw heerlijkheid! En hij ziet de achterste delen van de Eeuwige onder het uitspreken van de Naam.

En waar begint Mozes zijn zegeningen mee? Dat de Eeuwige verschenen is. Hij heeft Zich laten zien.

En wat laat de Eeuwige Mozes zien? Het ganse land, van begin tot eind. Van voor tot achter.

Het thema voor dit Leerhuis: Toon mij uw heerlijkheid.

1. We zien allereerst de heerlijkheid in de genade van God.
2. Daarna zien we de heerlijkheid in de wet van God.
3. En tenslotte zien we de heerlijkheid in het land van God.

De Thorah zegt: doe dat en leef! En dat is geen beloning, maar een belofte. Thorah leren is geen recept volgen, maar het is de zin van het leven ontdekken. Daar zijn al de gewoonten en geboden op gericht. Zodat we een vruchtbaar leven hebben en deel krijgen aan de Goddelijke natuur.

De Eeuwige maakt in de Thorah strikt onderscheidt tussen leven en dood. Leven kan alleen in stand worden gehouden en voortgebracht worden waar het rein en heilig is. En daarvoor geeft de Eeuwige Zijn geboden. Opdat we ons welbevinden en Gods wil wordt gedaan. In recht en gerechtigheid. Welbevinden gaat over drie punten: Ruimte, Relatie en Rust. (Relevantie, Regelmaat)

Herinner je deze drie als je Thorah leert. Doe dat en leef! Al de geboden, de geschiedenis, de profetieën, ja, in heel de Schrift wijst naar deze drie pijlers van welbevinden. Heel het leven in het land Kanaän is de belofte van welbevinden. Opdat het u welga!

Het thema voor dit leerhuis is: In herinnering brengen – opwekke door vermaning. En wat roep ik dan in herinnering?

1. Ruimte: Deut. 22:5. De herinnering aan onze verantwoordelijkheid in de kleding van mannen en vrouwen.

2. Relatie: Deut. 23:3-8. De herinnering aan onze broeder. Gruw nooit van een Edomiet, want hij is uw broer.

3. Rust: Deut. 25:17-19. De herinnering aan de verstoorder van de Rust: Amalek.

Alles of niets

We zijn toegekomen aan parasja Devarim en daarmee aan het vijfde boek van de Thora, Deuteronomium. In de Hebreeuwse bijbel is dat het boek Devarim. Deuteronomium betekent ‘tweede wet’, want Mozes gaat opnieuw de tien woorden die hij op de Horeb gekregen had, aan het volk vertellen. Al hoort dit volk het voor de eerste keer, want de eerste generatie is in de woestijn gestorven vanwege hun ongeloof. Nog 37 dagen en Mozes zal sterven. Het is hoog tijd om de laatste woorden uit te spreken. In vier redevoeringen spreekt de oude leider zijn volk toe.

Het doel van het veroveren van het land is te zorgen voor een heilige omgeving op aarde waar de geboden onderhouden kunnen worden. Om een leven mogelijk te maken, geheel volgens de Thora. Het is alles of niks.

Het boek Devarim is een soort samenvatting van de boeken Exodus, Leviticus, en Numeri. Van de woestijnreis. Die duurde niet elf dagen, niet twee jaar, maar veertig jaar. Het is alles of niks. In het eerste deel denken we na over de terugblik die Mozes geeft. In het volgende deeltje zien we de terugtocht. Het afsluitende deel gaat over de terugkeer. Terugblik, Terugtocht, en Terugkeer.

Het thema van dit leerhuis is de strijd tussen lichaam en geest. Dat is een strijd die in onszelf woedt. Dat is een strijd die in de wereld woedt. En ja, ook de opstand van Korach, Datan en Abiram tegen Mozes en Aaron is de strijd tussen vlees en geest.

In het eerste deel bespreek ik wie Korach, Dathan en Abiram, en On, die tegen Mozes en Aaron opstonden, zijn. Vervolgens zien we waarom zij tegen Mozes en Aaron opstonden. En in deel drie stel ik de vraag welke geest leidt het lichaam?

Het thema van dit leerhuis is: terug naar normaal.

1.  In het eerste deel bezien we het normale leven.

2.  In het tweede deel gaat over de huisregels. Wat zijn Gods economische principes?

3.  Het laatste deel gaat over de terugkeer naar normaal, ook wel het herstel van alle dingen en de verlossing genoemd. The great reset, zeg maar. De échte reset dan.

De bouw is vrijwillig. De dienst is voorgeschreven. Geen eigenwillige godsdienst. Wel een vrijwillige. Van willen naar doen.

Aan het begin van de parasha staat het ontsteken van het licht en aan het einde lezen we over het ontsteken van het reukwerk.Daartussen staan de instructies voor het gewaad, de wijding, en het werk van de priesters. In het

volgende deel staan we stil bij het gewaad van de hogepriester. En in het laatste deel bezien we de wijding en van het werk van de priesters. We zullen in een aantal aspecten zien dat de priesters volkomen en voortdurend toegerust zijn om te doen.

De parasja loopt van Ex. 10:1-13:16. We richten ons op hoofdstuk 12 en 13.

Opmerkelijk genoeg was vorige jaar januari een enorme sprinkhanenplaag in Afrika actueel, terwijl een wereldwijde virusuitbraak in opkomst was. Een plaag waarin we nog altijd middenin zitten. De negende plaag zijn de zeven dagen dikke duisternis over Egypte. Zij zagen elkaar niet, en drie dagen stond niemand op van zijn plaats. Dat was nog eens een lockdown. Want onwillekeurig maak je een vergelijking met onze dagen. Wat zal onze toekomst brengen?

De weeën van de komende Messia zullen steeds sneller op elkaar volgen. En al te gemakkelijk zitten we bij de pakken neer, zoals de Israëlieten. Ze hoorden niet naar Mozes. Door tekort aan adem. Door de harde dienst. Juist daarom spreek ik in dit Leerhuis over het thema: Er is toekomst!

In het eerste deel gaat over de vastgestelde tijden. Vervolgens gaan we zien dat er toekomst is, omdat er een waakzaam oog over het volk is. Tenslotte letten we op de vragende zonen. Immers, als er zonen zijn, dan is er toekomst. Op die dag moet u uw zoon vertellen: Dit gebeurt om wat de Aanwezige voor mij gedaan heeft, toen ik uit Egypte vertrok.

Luister in Parasha Mikets naar de thematische overeenkomsten tussen de broers voor Jozef en de vrouwen voor Salomo.

Gedenken, herinneren, dat is het woord zachar. Onze herinnering is terugdenken aan. Maar zachar is meer dan dat. God herinnert zich Noach en al het levende. En Hij deed de wind over het water gaan, zodat het water tot rust kwam. Zie, dat is het herinneren. Daarom is er ook verwachting. Daarom is er troost, nechamah. Troost in de ellende. In de uitlandigheid. Dat is de plek waar je je niet thuis voelt.

Ja, uw toezegging heeft mij doen herleven. Uw spraak doet mij herleven. Daarin zit het woord leven, chaya. Deze shabbath is parasha Chayee Sara aan de beurt. De levensdagen van Sara worden honderd jaar en twintig jaar en zeven jaren. Dat zijn de jaren van de levensdagen van Sara. Dan sterft Sara.

In dit leerhuis richten we ons op dit ene hoofdstuk. We zullen Genesis 23 in gedeelten doorzoeken. Als thema kies ik: een kostbaar graf. Eerst kijken we naar Sara. Daarna naar Efron. En tenslotte zien we Abraham.

Deze shabbat is de laatste van dit Bijbelse jaar. We sluiten de dagen van Sukkot, het Loofhutten-feest af met de achtste dag, de Shemini Atsèret (de achtste dag van de vergadering). In de Torah lezen we de laatste twee hoofdstukken van het boek Devarim, Deuteronomium. Mozes zegent de stammen van Israël, beklimt de berg Nebo, beziet het beloofde land en sterft naar de mond van de Eeuwige. Zijn dienaar Jehoshua neemt de staf op en zal het volk Kanaän binnenleiden. Nu, nu de reis van Mozes ten einde is, de volle honderd twintig jaar erop zit, nu is het tijd om stil te staan. Om achterom te kijken en om vooruit te kijken.

Het thema is: het verlangen naar de zegen.

De zegen op de zesde dag

De zegen in de zevende dag

De zegen voor de achtste dag

Mozes gaat sterven. Hij blijft achter in de woestijn. Nog een keer spreekt hij zijn volk toe. “Daarop gaat Mozes woorden tot heel Israël spreken.” (Deut. 31:1). Dat is het begin van parasha vaJelech – en hij ging. Wat gaat hij doen? Hij gaat woorden spreken tot heel Israël. De voorgaande woorden waren in opdracht van de Eeuwige. Nu begint hij aan zijn laatste woorden.  

Waarom? Omdat er grenzen zijn. De grens is bereikt. Van Kanaän. Van zijn leven. Van zijn opdracht. En de Eeuwige had hem gezegd: u zult deze Jordaan niet oversteken. O ja, hij had dat wel graag gewild, maar het mocht niet. Omdat hij al eerder te ver was gegaan. Hij had de Eeuwige niet geheiligd. En dan ga je een grens over.

Het thema voor dit Leerhuis is: Er zijn grenzen. De Prediker zegt het: er is een tijd om geboren te worden en een tijd om te sterven. Een tijd om te zwijgen en een tijd om te spreken. Nu de grens is bereikt zien we een tijd van afscheid, van bemoediging en van getuigen.

Wij zien dat in de parasja van deze week: Shelach lecha. Dat betekent Zend voor u. Dat is het woord van de Eeuwige aan zijn dienaar Mozes. Waarom moet Mozes zenden? Om het land Kanaän te verspieden. Het land dat Hij aan de kinderen Israëls zal geven. De profeet Ezechiël zegt in 20:6: Op die dag heb Ik (dwz. de Aanwezige) Mijn hand voor hen opgeheven om hen uit het land Egypte te leiden naar een land dat Ik voor hen uitgezocht had, een land dat overvloeit van melk en honing. Het is een sieraad onder de landen.

De Eeuwige heeft het land al uitgezocht. Waarom moeten zij dan toch gaan verkennen?